Cần nghiên cứu bổ sung tội phạm và hình phạt đối với hành vi gian lận và trục lợi Quỹ Bảo hiểm y tế

23/12/2019 08:57 AM


Thực hiện Luật Bảo hiểm y tế và các quy định liên quan, trong những năm qua, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong cả nước đã triển khai thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp nâng cao chất lượng khám bệnh, chữa bệnh, đáp ứng sự hài lòng của nhân dân, đảm bet365 tiếng việt_đặt cược bet365_cách vào bet365 quyền lợi của người bệnh có thẻ bet365 tiếng việt_đặt cược bet365_cách vào bet365 hiểm y tế theo quy định của pháp luật, góp phần quan trọng trong thực hiện mục tiêu bet365 tiếng việt_đặt cược bet365_cách vào bet365 hiểm y tế toàn dân. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, tình trạng lạm dụng sử dụng dịch vụ y tế, gian lận, trục lợi quỹ bet365 tiếng việt_đặt cược bet365_cách vào bet365 hiểm y tế vẫn còn diễn ra ở nhiều địa phương trong cả nước, ảnh hưởng đến việc sử dụng quỹ bet365 tiếng việt_đặt cược bet365_cách vào bet365 hiểm y tế, đến quyền lợi của người bệnh, uy tín của ngành y tế, ý nghĩa nhân văn của chính sách bet365 tiếng việt_đặt cược bet365_cách vào bet365 hiểm y tế (BHYT).

Ảnh minh họa: Nguồn Internet

Theo số liệu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, tính đến tháng 6/2019 cả nước có khoảng 14 triệu người tham gia BHXH và trên 81 triệu người tham gia BHYT, đạt trên 86% dân số. Hàng năm ngành BHXH  thực hiện chi trả cho các đối tượng tham gia BHXH, BHYT và Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) với số tiền hàng nghìn tỷ đồng. Việc thực hiện chính sách BHXH, BHYT, BHTN đã  đạt được những kết quả nhất định. Theo thông tin của BHXH Việt Nam thì số đối tượng tham gia BHXH, BHYT và BHTN tăng dần qua các năm. Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức thực hiện, giải quyết và chi trả các chế độ chính sách cho thấy tình trạng lạm dụng, trục lợi Quỹ BHXH, BHYT BHTN đã diễn ra với nhiều hình thức, nhiều mức độ khác  nhau với chiều hướng ngày càng gia tăng và diễn biến ngày càng phức tạp.

Trước tình hình đó, Quốc hội đã thông qua việc bổ sung một số tội danh về lĩnh vực BHXH, BHYT và BHTN trong Bộ Luật hình sự số 100/2015/QH13 ngày 27/11/2015 như: Điều 214 tội phạm gian lận Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm thất nghiệp; Điều 215 tội phạm gian lận BHYT; Điều 216 tội trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động. Các điều luật nêu trên quy định hành vi và hình phạt đối với các pháp nhân vi phạm nghĩa vụ đóng bet365 tiếng việt_đặt cược bet365_cách vào bet365 hiểm của người sử dụng lao động; dùng thủ đoạn gian dối để thụ hưởng trái phép các chế độ bet365 tiếng việt_đặt cược bet365_cách vào bet365 hiểm và vi phạm trong quản lý và thực hiện bet365 tiếng việt_đặt cược bet365_cách vào bet365 hiểm hành vi vi phạm chủ yếu đối với các tội phạm nêu trên là: Lập hồ sơ giả hoặc làm sai lệch nội dung hồ sơ BHXH, BHTN lừa dối cơ quan BHXH; Dùng hồ sơ giả hoặc hồ sơ đã bị làm sai lệch nội dung lừa dối cơ quan BHXH hưởng các chế độ BHXH, BHTN; Lập hồ sơ bệnh án, kê thuốc khống hoặc kê tăng số lượng hoặc thêm  loại thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật, chi phí giường bệnh và các chi phí khác mà thực té người bệnh không sử dụng. Giả mạo hồ sơ, thẻ BHYT; Hành vi trón đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động…

Kể từ khi Bộ Luật hình sự bổ sung các điều luật xử lý vi phạm trong lĩnh vực bet365 tiếng việt_đặt cược bet365_cách vào bet365 hiểm, các cơ quan chức năng đã tích cực điều tra, phát hiện và áp dụng biện pháp xử phạt vi phạm hành chính đối với những hành vi vi phạm này.Tuy nhiên, trong Bộ Luật hình sự năm 2015, còn bỏ sót hành vi vi phạm đối với pháp nhân trục lợi quỹ bet365 tiếng việt_đặt cược bet365_cách vào bet365 hiểm y tế mà phổ biến nhất hiện nay đó là những cơ sở khám chữa bệnh bet365 tiếng việt_đặt cược bet365_cách vào bet365 hiểm y tế (các bệnh viện, phòng khám…) Hành vi này diễn ra phổ biến, có xu hướng gia tăng đã và đang đe dọa tới Quỹ bet365 tiếng việt_đặt cược bet365_cách vào bet365 hiểm y tế của quốc gia.

Theo báo cáo của BHXH Việt Nam, những năm gần đây và đặc biệt là trong năm 2018, 63 tỉnh, thành phố trên cả nước đều đã sử dụng vượt quỹ khám chữa bệnh được Thủ tướng Chính phủ giao (Quỹ khám chữa bệnh bet365 tiếng việt_đặt cược bet365_cách vào bet365 hiểm y tế của mỗi địa phương được Thủ tướng Chính phủ giao vào đầu năm, dựa trên số lượng thẻ BHYT được phát hành và tương ướng với số tiền thu của địa phương đó). Trong đó có 09 tỉnh, thành phố có tỷ lệ sử dụng vượt quỹ khám chữa bệnh. 30% như: Bình Dương, Cần Thơ, Đồng Tháp, Khánh Hòa, Kiên Giang, Quảng Nam, Quảng Ninh, Tiền Giang và Vĩnh Long.

Hành vi gian lận nhằm trục lợi BHYT được thực hiện bằng cách thức: Tăng thêm thời gian điều trị cho bệnh nhân để thu tiền giường điều trị nội trú; kê thêm giường để chỉ định rộng rãi bệnh nhân vào điều trị nội trú; chỉ định rộng rãi, không cần thiết các dịch vụ siêu âm, phục hồi chức năng; thay đổi loại dịch vụ phẩu thuật, kéo theo số tiền thanh toán BHYT cho các ca dịch vụ được thay đổi để gian lận và trục lợi BHYT (Ví dụ như một trường hợp đau ruột thừa, thông thường có thể sử dụng kỹ thuật phẩu thuật bình thường thì chí chí 1,4 triệu/ca, nhưng bác sĩ lại chỉ định đổi sang dịch vụ phẩu thuật viêm phúc mạc ruột thừa thì chi phí thanh toán BHYT đội lên 2,8 triệu đồng/ca, tức là tăng gấp đôi so với phẩu thuật bình thường..). Trên thực tế, bệnh nhân khó có thể gian lận để trục lợi BHYT mà ở đây chính là sự tiếp tay của bác sỹ. Tình trạng gian lận để trục lợi BHYT đã xảy ra nhiều năm qua và do chính các bệnh viện, cơ sở y tế thực hiện đang là vấn đề nhức nhối, và đối tượng gian lận để trục lợi BHYT hầu hết là những cơ sở y tế công.

Tại tỉnh Quảng Trị, là một tỉnh có dân số không lớn, số lượng đối tượng tham gia BHYT là 579.311 người (chiếm 92,53% dân số) nhưng qua báo cáo của BHXH tỉnh Quảng Trị thì số bội chi Quỹ khám chữa bênh BHYT khá cao. Theo kết quả thanh tra mới đây của Hội đồng quản lý BHXH Việt Nam về thực hiện thu, chi, quản lý và sử dụng Quỹ khám chữa bệnh BHYT tại tỉnh Quảng Trị năm 2016 bội chi Quỹ Khám chữa bệnh BHYT của địa phương là 110 tỷ đồng; năm 2017 bội chi 177 tỷ đồng (tỷ lệ sử dụng quỹ là 142%) và trong 6 tháng đầu năm 2018 tỷ lệ sử dụng quỹ là 47,98% so với dự toán được giao. Kết quả thanh tra cho thấy nhiều cơ sở kham chữa bệnh chỉ định rộng rải, không cần thiết các dịch vụ siêu âm, phục hồi chức năng, tăng chỉ định bệnh nhân vào điều trị nội trú để tăng chi phí khám chữa bệnh BHYT, làm ảnh hưởng đến việc quản lý và sử dụng quỹ khám chữa bệnh BHYT. Theo ông Trần Đình Liệu, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam, nguyên nhân của việc gia tăng chi phí khám chữa bệnh. BHYT từ năm 2016 đến nay tại các địa phương trong cả nước nói chung, tỉnh Quảng Trị nói riêng, ngoài nguyên nhân khách quan là do tác động của việc thông tuyến huyện quy định tại luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT, do tác động của gia tăng giá viện phí theo quy định tại Thông tư liên tịch số 37/2015/TTLT-BYT-BTC, còn là do nguyên nhân việc quy định tự chủ về tài chính tại các cơ sở khám chữa bệnh, thông qua xây dựng cơ cấu tiền lương, phụ cấp thường trực vào  giá dịch vụ kỹ thuật để tăng nguồn thu trả lượng cho nhân viên y tế, đặc biệt là chỉ định dịch vụ kỹ thuật cận lâm sàng, dịch vụ kỹ thuật Đông y, phục hồi chức năng (tăng viện phí tăng rất cao) có xu hướng tăng…

Với các cơ sở y tế, cơ chế tự chủ bên cạch mặt tích cực cũng có hạn chế là các cơ quan này làm dụng kỹ thuật xét nghiệm, dịch vụ y tế, kéo dài thời gian nằm viện hoặc chưa cần thiết nằm viện vẫn yêu cầu bệnh nhân nằm viện… để tăng nguồn thu cho đơn vị (giá giường điều trị khá cao, mức 199.000đồng/giường/ngày thực tế điều trị). Việc lạm dụng các dịch vụ y té, kéo dài thời gian nằm viện… không chỉ để tăng nguồn thu cho cơ sở y tế, đảm bet365 tiếng việt_đặt cược bet365_cách vào bet365 tiền lương cho cán bộ, nhân viên y tế mà dễ phát sinh tiêu cực từ nguồn thu có vẽ như là hợp pháp này; đó là các khoản thu nhập thêm, tăng thêm tiền lương, thu nhập ngoài lương cho cán bộ y tế và sử dụng nguồn thu này thống qua hợp thức các khoản chi của cơ sở y tế là khá phổ biến, trong khi đó nhà nước phải mất một khoản kinh phí vô cùng lớn mà khó kiểm soát được. Ông Hồ Sỹ Nam, Giám đốc BHXH tỉnh Quảng Trị cho biết: “Chính từ việc tác động của gia tăng giá viện phí theo quy định tại Thông tư liên tịch số 37/2015/TTLT - BYT-BTC chỉ riêng việc thanh toán chi phí giường bệnh, từ năm 2016 đến nay các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh Quảng Trị tăng đột biến; ngày giường điều trị kéo dài hơn 1,2 ngày so với trước đây; trong lúc cơ sở vật chất, trang thiết bị, trình độ, nhân lực ngày càng nâng lên. Nếu giữ nguyên số ngày điều trị như trước đây, thì riêng năm 2017 toàn tỉnh Quảng Trị sẽ giảm khoàng 146 nghìn ngày điều trị nội trú với số tiền có thể tiết kiểm được là 22,4 tỷ đồng. Còn tần mất vào điều trị nội trú trong năm 2017 tăng hơn 13 nghìn lượt người; nếu có thể kiểm soát được thì có thể tiết kiểm gần 30 tỷ đồng… không chỉ thế, do giá giường điều trị nội trú quả cao so với mức chi thực tế mà cơ sở khám chữa bệnh thực hiện cho người bệnh, dẫn đến tình trạng cơ sở khám chữa bệnh kê thêm giường. Năm 2017 tỷ lệ chi tiền giường điều trị nội trú trên địa bàn tỉnh Quảng Trị rất cao chiếm 29% tổng chi phí khám chữa bệnh BHYT. Cũng theo số liệu khảo sát của BHXH tỉnh Quảng Trị tại 14 cơ sở khám chữa bệnh BHYT có điều trị nội trú đã có tình trạng kê thêm 1.600 giường bệnh nâng tổng số  giường bệnh thực kê tại 13 cơ sở này lên 3.300 giường bệnh so với giường kế hoạch cấp có thẩm quyền giao lào 1.700 giường bệnh (gần g ấp đôi so với kế hoạch) Trong đó nhân lực y tế vẫn không thay đổi ảnh hưởng đến lượng điều trị. Tình trạng kê thêm giường tràn lan dẫn đến chỉ định rộng rãi bệnh nhân vào điều trị nội trú. Qua  rà soát số liệu từ năm 2012 đến năm 2015 (trước thời điểm tăng giá viện phí) trên địa bàn tỉnh Quảng Trị, tần suất điều trị nội trú của đối tượng tham gia  BHYT luôn ổn định trong khoáng 0,16 - 0,17 nội trú/thẻ BHYT/năm. Sau khi có giá viện phí mới theo Thông tư liên tịch số 37 (giá ngày giường tăng từng 4 - 5 lần só với trước đây, nên tần suất điều trị nội trú tăng 0,21 lượt/thẻ BHYT/năm). Cũng theo ông Hồ Sỹ Nam, Giám đốc BHXH tỉnh Quảng Trị “do chưa có chế tài xử phạt hành vi người dân dùng thẻ BHYT đi khám nhiều lần nên có những người khám 15 - 20 lần trong một thời gian ngắn, sáng đi khám, chiều lại tiếp tục đi khám từ bệnh viện này sang bệnh viện khác…”

Báo cáo về tình trạng lạm dụng, trục lợi quỹ khám chữa bệnh BHYT trong toàn quốc mới đây gửi Bộ Y tế, tại Công văn số 4043/BHXH-CSYT ngày 28/10/2019 Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết: Cơ quan BHXH của các tỉnh, thành phố đã phối hợp với cơ quan y tế cùng cấp tiến hành kiểm tra một số trường hợp bất thường trong khám chữa bệnh và thanh toán BHYT tại cơ sở khám chữa bệnh và nơi người bệnh cư trú đã phát hiện 8 trường hợp phẫu thuật Phaco 3 lần trên cùng một người bệnh được xác định là do sai sót của cơ sở y tế; 28 trường hợp thanh toán chế độ BHYT đẻ thường hoặc mổ đẻ sau khi đã cắt tử cung toàn bộ hoặc sau can thiệp tử cung dưới 05 tháng; 58 trường hợp phát sinh lần khám chữa bệnh sau ngày chết; 26 trường hợp người nhà sử dụng thẻ BHYT của người đã chết đi khám chữa bệnh. Cá biệt, tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Bình Định và Bệnh viện 115 tỉnh Nghệ An, có những trường hợp sau khi người bệnh tử vong tại nhà, nhưng nhân viên bệnh viện tiếp tục ghi chỉ định chạy thận nhân tạo và thuốc tăng sinh hồng cầu trên hồ sơ bệnh án và thống kê đề nghị thanh toán BHYT. Hay ở Trung tâm y tế hiện Phù Ninh (Phú Thọ) có trường hợp người nhà đến đăng ký khám chữa bệnh cho người bệnh nhưng người bệnh đã tư vong tại nhà không đến khám chữa bệnh được nhưng bệnh viện vẫn lập hồ sơ thanh toán BHYT. Đặc biệt, Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết còn có những  trường hợp nhân viên cơ sở khám chữa bệnh sử dụng thẻ BHYT của người đã chết (hoặc dữ liệu thẻ BHYT của người đã đến khám chữa bệnh trước đó) để lập hồ sơ thanh toán khống tại Bệnh viện Thanh Nhàn (Hà Nội), Bệnh viện đa khoa Hưng Nhân (Thái Bình) và Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Tĩnh…

“Tình trạng trục lợi BHYT diễn ra khá phổ biến và ở nhiều nơi trong cả nước, chứ không riêng gì Quảng Trị” Đó là khẳng định của Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Thành đồng thời là Ủy viên Hội đồng quản lý BHXH sau chuyến kiếm tra, giám sát thực hiện thu, chi và sử dụng các quỹ BHXH, BHYT và BHTN tại một số địa phương, trong đó có Quảng Trị. Việc lạm dụng, trục lợi quỹ BHYT dẫn đến nguy cơ vỡ quỹ khám chữa bệnh BHYT, nếu ngay từ bây giờ không có biện pháp ngăn chặn kịp thời”.

Nguyên nhân của việc lạm dụng, trục lợi quỹ BHYT như đã trình bày ở trên, sâu xa hơn là do pháp luật của chúng ta còn chưa chặt chẽ, chưa quy định hoặc chưa có chế tài xử phạt có tính răn đe. Đối với các cơ sở y tế hiện nay, việc xử lý các hành vi có trục lợi chỉ dừng việc bị cảnh cáo, phạt tiền và buộc khắc phục hậu quả theo Nghị định số 176/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế; Bộ Luật hình sự năm 2015 bổ sung một số tội danh về lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN từ các điều 213 đến 216 chủ yếu quy định về các tội gian lận, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN nghĩa là trong tội phạm gian lận chỉ xử lý hình sự đối với những trường hợp “làm giả, hưởng thật”, chứ luật Hình sự hiện nay chưa có quy định về tội trục lợi bet365 tiếng việt_đặt cược bet365_cách vào bet365 hiểm đối với những hành vi “làm thật, hưởng thật” như đã nêu trên. Mặt khác những tội danh về lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN trong Bộ luật hình sự được quy định trong Bộ luật Hình sự và điều luật quy định về các tội danh này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2018; nhưng đến nay quy định này vẫn chưa có văn bản hướng dẫn của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, cũng như chưa có văn bản hướng dẫn về hồ sơ, trình tự thực hiện chuyển hồ sơ vi phạm có dấu hiệu vi phạm về BHXH, BHYT sang cơ sở điều tra xử lý theo quy định nên việc lạm dụng, trục lợi, gian lận quý khám chữ bệnh bet365 tiếng việt_đặt cược bet365_cách vào bet365 hiểm y tế trên cả nươc chưa được kiểm soát. Chính vì điều đó Chính phủ một mặt khẩn trương chỉ đạo các Bộ, ngành Trung ương phối hợp xây dựng, ban hành các văn bản hướng dẫn, triển khai Bộ luật hình sự đối với những tội danh về lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN; mặt khác cần nghiên cứu, đề xuất Quốc hội bổ sung một số tội danh trục lợi BHYT với một chế tài mạnh để tạo nên sức răn đe đối với cá nhân, tổ chức có hành vi lạm dụng BHYT./.

Đình Thi